Tabela grubości blach: stal, ocynk, nierdzewna, aluminium

Grubości w mm i calach dla każdego numeru gauge, czemu aluminium to nie stal i jak przestać zamawiać zły arkusz.

1. Co właściwie znaczy gauge

Gauge to numer grubości odziedziczony po starej tradycji ciągienia drutu: liczył, ile razy drut przechodził przez ciągadło. Dla blachy reguła jest odwrotna, niż podpowiada intuicja — WYŻSZY gauge oznacza CIEŃSZĄ blachę. W USA system Manufacturers' Standard Gauge (MSG) jest zdefiniowany wagowo, nie przez bezpośredni pomiar: 41.82 lb na stopę kwadratową na każdy cal grubości, więc numery gauge stali wywodzą się ze skali opartej na masie.

2. Tabela: gauge na mm według materiału

Grubość w milimetrach według materiału — ten sam numer gauge, cztery różne blachy:

Gauge	Stal	Ocynkowana	Nierdzewna	Aluminium
10	3.42	3.51	3.57	2.59
12	2.66	2.75	2.78	2.05
14	1.90	1.99	1.98	1.63
16	1.52	1.61	1.59	1.29
18	1.21	1.31	1.27	1.02
20	0.91	1.01	0.95	0.81
22	0.76	0.85	0.79	0.64
24	0.61	0.70	0.64	0.51

(wartości w mm)

3. Tabela gauge blachy stalowej: mm, cale, kg/m²

Manufacturer's Standard Gauge dla zwykłej blachy stalowej; masa przy 7.85 kg na m² na mm:

Gauge	mm	cal	kg/m²
6	4.94	0.1943	38.8
7	4.55	0.1793	35.7
8	4.18	0.1644	32.8
9	3.80	0.1495	29.8
10	3.42	0.1345	26.8
11	3.04	0.1196	23.8
12	2.66	0.1046	20.8
13	2.28	0.0897	17.9
14	1.90	0.0747	14.9
15	1.71	0.0673	13.4
16	1.52	0.0598	11.9
17	1.37	0.0538	10.7
18	1.21	0.0478	9.5
19	1.06	0.0418	8.3
20	0.91	0.0359	7.2
21	0.84	0.0329	6.6
22	0.76	0.0299	6.0
23	0.68	0.0269	5.4
24	0.61	0.0239	4.8
25	0.53	0.0209	4.2
26	0.46	0.0179	3.6
27	0.42	0.0164	3.3
28	0.38	0.0149	3.0
29	0.34	0.0135	2.7
30	0.30	0.0120	2.4
31	0.27	0.0105	2.1
32	0.25	0.0097	1.9
33	0.23	0.0090	1.8
34	0.21	0.0082	1.6

4. Blacha ocynkowana: dlaczego liczby się przesuwają

Blacha ocynkowana ma własną normę, bo powłoka cynku wchodzi do gauge: 16 gauge ocynku to 1.61 mm wobec 1.52 mm zwykłej stali; 20 gauge to 1.01 mm wobec 0.91 mm.

Gauge	mm	cal
8	4.27	0.1680
10	3.51	0.1382
12	2.75	0.1084
14	1.99	0.0785
16	1.61	0.0635
18	1.31	0.0516
20	1.01	0.0396
22	0.85	0.0336
24	0.70	0.0276
26	0.55	0.0217
28	0.48	0.0187

Aluminium używa jeszcze innego systemu (Brown & Sharpe): 16 gauge aluminium to 1.29 mm, 14 gauge 1.63 mm, 20 gauge 0.81 mm. Gdy rysunek mówi 16 gauge, zapytaj, o który materiał chodzi — samo słowo jest niejednoznaczne.

5. Kosztowny błąd: gauge to nie materiał

Sam gauge nie definiuje grubości — znaczy coś tylko razem z materiałem. Stal 16 gauge to 1.52 mm, ale aluminium 16 gauge to tylko 1.29 mm, około 15% cieńsze. Klasyczna historia z wentylacji: warsztat zamawia blachę 16 ga na kanały, dostaje aluminium zamiast stali i cała seria wychodzi wiotka i poza specyfikacją. Zawsze podawaj materiał ORAZ grubość w mm — „stal ocynkowana 1.5 mm”, nigdy samo „16 gauge”.

6. Gauge a AWG a SWG

Trzy różne systemy gauge są często mylone. Blachy używają Manufacturers' Standard Gauge; AWG (American Wire Gauge) wymiaruje drut elektryczny; SWG (Imperial Standard Wire Gauge) to stara norma brytyjska. Drut 16 AWG i blacha 16 gauge nie mają ze sobą nic wspólnego. ASTM A480, norma blach nierdzewnych, wprost odradza numery gauge i nazywa ten termin przestarzałym — zamawiaj w calach dziesiętnych lub mm.

7. 15/10ème, chapa 16 i inne lokalne konwencje

Nie każdy kraj mówi gauge. Francja często podaje grubość w dziesiątych częściach milimetra: 15/10ème to 1.5 mm, 20/10ème to 2.0 mm. Brazylia i Portugalia używają numeru chapa — chapa 16 to około 1.5 mm czarnej blachy stalowej, blisko stali 16 gauge, ale innej normy, więc przeliczaj, a nie zakładaj. Niemcy i większość Europy podają wprost milimetry. Punkty odniesienia:

Konwencja	Znaczenie	mm
10/10ème	Jeden milimetr	1.0
15/10ème · chapa 16 · stal 16 gauge	Blacha uniwersalna	1.5
20/10ème	Dwa milimetry	2.0
25/10ème	Blacha lekka	2.5

8. Praktyczny sposób pracy

Zmierz starą blachę suwmiarką w mm, zamów w mm, a na gauge przeliczaj tylko wtedy, gdy zmusza Cię starsza karta specyfikacji. W razie wątpliwości napisz jedno i drugie na zamówieniu: gauge dla hali produkcyjnej, mm na fakturze. Grubość blachy (gauge) przelicza w obie strony dla stali, ocynku, nierdzewnej i aluminium oraz dodaje masę arkusza, więc wyceny i zamówienia zawsze się zgadzają.

9. Jak gruba jest…? Szybkie odpowiedzi o gauge

Najczęstsze pytania o gauge, odpowiedziane w jednym miejscu: 16 gauge stali to 1.52 mm (0.0598 in); 14 gauge 1.90 mm; 12 gauge 2.66 mm; 10 gauge 3.42 mm; 18 gauge 1.21 mm; 20 gauge 0.91 mm; 22 gauge 0.76 mm; 24 gauge 0.61 mm; 26 gauge 0.46 mm. Wszystkie wartości dotyczą zwykłej blachy stalowej: ocynk jest przy tym samym gauge o 0.05–0.10 mm grubszy, aluminium trzyma się innej normy.

Grubość blachy (gauge) Otwórz kalkulator cięcia liniowego